Verwerkingssnelheid, wat zegt dat?

Verwerkingssnelheid, wat zegt dat?

Opvallend vaak komt het voor dat er bij begaafde kinderen een relatief lage verwerkingssnelheid gemeten wordt. Dit is een onderdeel van de WISC-III en WISC-V intelligentietesten, de meest gangbare intelligentietesten in Nederland. Naar aanleiding van een lagere verwerkingssnelheid worden nog best grote conclusies getrokken in de praktijk. Maar is dit terecht? Naar mijn idee niet. Belangrijk dus om te weten waar we het over hebben.

Wat is verwerkingssnelheid en hoe meet je het?

De verwerkingssnelheid is het vermogen om visuele informatie op een automatische manier te verwerken. Dit betekent dus niet het hebben van inzicht of begrip in informatie, maar sec het visueel verwerken zonder bewust denkproces. De verwerking van verbale informatie of informatie met inhoud valt hier dus niet onder. Dat valt weer onder andere onderdelen van een intelligentieprofiel.

Een verwerkingssnelheid wordt gemeten door het aanbieden van symbolen. Onder tijdsdruk moet een kind zoveel mogelijk symbolen overtekenen of beoordelen. Ik mag er niet te diep op ingaan omwille van de geheimhouding van de inhoud van een testafname. Hierin komt alleen wel naar voren dat er een onderdeel motoriek, automatiseren, visuele verwerking en ‘simpel denken’ aan te pas komt.

Wat is verwerkingssnelheid niet?

Waar veel uitspraken over gedaan worden naar aanleiding van een lage verwerkingssnelheid, is het vermogen van een kind om klassikale uitleg of lesstof te verwerken. Dit is een volledige andere tak van sport! Bij dergelijke situaties kun je namelijk werken vanuit een bewust denkproces, wordt informatie vaak verbaal aangeboden, heb je minder tijdsdruk en kun je je eigen inzicht opbouwen. Het is dus uitdrukkelijk niet waar dat een kind met een relatief lage verwerkingssnelheid minder snel informatie van lesstof verwerkt. En er is dus uitdrukkelijk niet meer behoefte aan herhaling van lesstof!

Waarom hebben begaafde kinderen vaker een lagere verwerkingssnelheid?

Er is inmiddels steeds meer wetenschappelijk onderzoek waarin de manier van denken en neurologisch functioneren van begaafde mensen in kaart wordt gebracht. In de handleiding van de WISC-V worden hoogbegaafde kinderen ook als losse doelgroep beschreven. Hierbij wordt beschreven dat deze kinderen als groep lager scoren op werkgeheugen en verwerkingssnelheid, zonder dat dit een grote voorspellende waarde lijkt te hebben op hun functioneren in de praktijk. Het is dus bekend dat hoogbegaafde kinderen lager scoren op deze factoren, maar er wordt niet uitgelegd waar dit door komt.

Ik heb hier zelf een voorzichtige theorie over. Hoogbegaafde mensen denken vanuit inzicht en logisch beredeneren. Ze denken minder vanuit geheugen en automatisering. De gemiddelde mens doet dit meer. Hoogbegaafde mensen doen dus weinig op de automatische piloot. Ze zijn hierdoor creatief en kunnen makkelijker verschillende stukken informatie aan elkaar koppelen. Ze zijn door hun bewuste denken ook minder sterk in het automatiseren van kennis. De automatische piloot gaat niet aan en ze maken er weinig gebruik van. In ons onderwijs wordt er echter veel gewerkt met het inslijten en onthouden van informatie. Dit is ook een bekend struikelblok voor hoogbegaafde kinderen (bijvoorbeeld het inoefenen van tafels en woordjes).

Het is dus logisch dat begaafde kinderen een lagere verwerkingssnelheid krijgen, omdat ze deze vaardigheid zeer weinig inzetten tijdens de testafname. Dit is naar mijn mening een gevolg van een talent, in plaats van een gebrek. Dit maakt het extra belangrijk dat mensen op een genuanceerde, inzichtelijke manier omgaan met de informatie van een intelligentieonderzoek. Ik kan het niet vaak genoeg zeggen.

8 Reacties
  • Ramazan
    Geplaatst op 00:30h, 10 januari Beantwoorden

    Dit is dus precies wat ik zocht.
    Ik heb een zoon met dus een lage verwerkingssnelheid. Ik zie hetzelfde gebeuren als wat ik allemaal heb meegemaakt. Hij scoort laag tot gemiddeld met cito toetsen. Maar bijvoorbeeld met een rekentoets gemakkelijk een 9.5
    Ik beschouw hem idem dito aan mij. Want ik had dus ook lage score met cito. Met moeite mocht ik meedoen aan de mavo, maar door puberteit heb ik alleen de mavo en de mbo mogen afronden. Ik had tevens met natuurkunde en wiskunde vrijwel vaak een 10 en was sowieso beste van de klas zonder inspanning. Latere leeftijd dus voor de gein een iq test afgelegd, blijk ik behoorlijk hoor te scoren opeens. Misschien heeft het te maken dat ik dan een beter ontwikkelde brein heb op een latere leeftijd. Maar educatief gezien funest, want dat schip is al gevaren.
    Wat kan ik eraan doen om dit te voorkomen bij mijn zoon, want ik snap zijn struggle heel goed. Maar ik weet even niet wat ik kan doen met een slimme jongen die laat gaat ontwikkelen. Dus te laat voor onze Nederlandse school systeem.

    • Lisanne
      Geplaatst op 09:39h, 10 januari Beantwoorden

      Goeie vraag! Ik denk dat elk individu daarin zijn eigen weg te bewandelen heeft en je niet alles kunt voorkomen, maar dan kijkt naar ‘hoe doen we dit op jouw manier?’ Als er iets later ontwikkeld, dan is dat zo. Ik ben wel benieuwd wat je kunt bereiken vanuit andere wegen, bijvoorbeeld door wilskracht of eigen doelen. Ook dat is een persoonlijk proces, waar het nooit te laat voor is. En om dat in te gaan kijk je altijd naar persoonlijke drijfveren en assertiviteit.

  • Brenda de Boer
    Geplaatst op 22:27h, 31 maart Beantwoorden

    Ik heb een iq van ruim 130 en een verwerkingssnelheid van 147

    • Lisanne
      Geplaatst op 20:32h, 02 april Beantwoorden

      Dat kan natuurlijk ook! Het is helemaal niet uitgesloten dat er ook hoge scores op de verwerkingssnelheid factor behaald kunnen worden.

  • Hafida daali
    Geplaatst op 11:39h, 17 juni Beantwoorden

    Beste, mijn zoontje van 8 jaar heeft een verwerkingssnelheid van 108 ,maar op school lukt het niet zo vlot. Wat kan dit beteken.

    Alvast bedankt

    • Lisanne
      Geplaatst op 09:28h, 28 juli Beantwoorden

      Dat kan door van alles komen! Juist heel belangrijk om ‘verwerkingssnelheid’ niet gelijk te stellen aan ‘werksnelheid’. Soms is een kind heel nauwkeurig en daardoor langzamer, soms houdt een kind van dagdromen, soms snapt hij de manier van uitleg van de leerkracht niet zo goed. Dat kan van alles zijn en daarom is het heel belangrijk om de manier van denken en het gedrag van een kind goed te onderzoeken, juist ook vanuit observaties en gesprek en niet alleen vanuit scores!

  • esther
    Geplaatst op 09:33h, 23 juni Beantwoorden

    En wat betekend als je kind gemiddeld scoort, maar juist hoog een zeer hoog op werkgeheugen en verwerkingssnelheid?

    We lopen qua gedrag al eigenlijk vanaf de geboorte tegen dingen aan, maar kan het niet plaatsen. Ook merk ik dat ze echt anders is als andere kinderen. Ik zou niet perse denken aan hb, al is mijn andere dochter dat wel. Die is ook totaal anders.

    • Lisanne
      Geplaatst op 09:31h, 28 juli Beantwoorden

      Dat komt ook wel eens voor! Hierin kan het verschillende verklaringen hebben. Het is namelijk ook mogelijk dat een kind door omstandigheden tijdens de testafname minder hoog heeft gepresteerd op de andere schalen (bijvoorbeeld faalangst, geen klik met de onderzoeker of een heel andere manier van denken dan het antwoordformat). Niet alle hoogbegaafde kinderen zijn hetzelfde. Ik zie juist vaak dat kinderen binnen één gezin heel anders zijn in gedrag, dus dat hun manier van intelligentie zich ook heel verschillend uit. Dat is dus interessant om te bekijken en niet enkel af te gaan op lagere scores. Indien de lagere scores wel kloppen, blijft dit alsnog belangrijk, omdat je pas door goed een kind te kennen in denkwijze en gedrag kunt bepalen wat de context is van zijn/haar vermogens. Dus wat een lagere score betekent voor jouw dochter en welke behoeften daaruit voortkomen, kun je alleen bepalen vanuit de context van wie zij is als mens.

Geef een reactie